1. Vlamingen zijn zeer mobiel: in 2002 legden we 66,3 miljard km af, op de 100 verplaatsingen deden we er 76,4 met de auto en dit voor een gemiddelde afstand van 32 km en met een bezettingsgraad van 1,3 personen. 46 ritjes op de 100 zijn zelfs korter dan 5 km! .
   
   
   In de stad rijden of korte ritten maken verhoogt de uitstoot. Hoeveel gram CO2 per 100 km elk automerk en type uitstoot wordt door sommige autofabrikanten meegedeeld in hun advertenties. Interessante gegevens vindt men ook bij het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek (www.emis.vito.be).
    

2. De airco en bagagekoffers of fietsenrekken verhogen het brandstofverbruik en dus ook de uitstoot van gassen. Nemen we als voorbeeld een auto met een gemiddeld verbruik van 7 l /100 km:
    

   Airco = + 15 % Auto met dakkoffer = + 13 % Auto met fietsen op het dak = + 42 % Auto met fietsen op de achterklep = + 60 %

    

3. Ons vehikel moet geparkeerd worden, voor elke verplaatsing hebben we dus 2x een parkeeroppervlakte nodig, één privé en één in de openbare ruimte. Wegen en parkeermogelijkheden leggen veel beslag op de open ruimte, versnipperen natuur, verhinderen insijpelen van regenwater en moeten omwille van de veiligheid vriesvrij gehouden worden. En tot hiertoe wordt voor dat laatste ten gepaste tijden massaal zout gestrooid met gevolgen voor de wegbermen, de bodem en het oppervlaktewater.
    

4. Uitlaatgassen van auto's kosten meer mensen het leven dan botsingen en aanrijdingen. Ongeveer 1,7 van het BBP (4,18 miljard €) is nodig om kosten voor allergische aandoeningen en ademhalingsziekten te betalen die het gevolg zijn van luchtverontreiniging in steden. Roetdeeltjes die vooral uitgestoten worden door dieselwagens dragen ook bij aan de klimaatsverandering.
    

5. Het massaal gebruik van de auto veroorzaakt verkeersopstoppingen, vertraging en verlenging van reistijden, sleet op de wegen, geluidshinder, luchtverontreiniging en risico's voor andere gebruikers van het openbaar terrein, zwakke tweebenige weggebruikers en al die anderen uit onze omgeving : poezen en honden, kikkers en padden op weg naar de 'liefde', avontuurlijke egeltjes, reeën en dassen, soms ook vossen, en uilen en heel zelden ook wel eens een slang.
    

6. Het 'just in time principe' waar de bevoorrading van de bedrijven nu op steunt maakt van de wegen via de duizenden vrachtwagens een massale rondrijdende opslagplaats van goederen.
    

7. Verkeersslachtoffers:
   
   
   
    

8. Om te weten moet ge meten: waarom zijn we zoal onder weg?
   
   
   
    

   'De mens' is dagelijks gedurende 55 minuten onderweg. De verplaatsingsafstand is natuurlijk heel verschillend en hangt af van de mogelijkheden: een Afrikaan zal meestal 55 minuten stappen en daarbij misschien 8 km afleggen, (soms kan hij een bus nemen en dan geraakt hij ook verder). Wij hebben de keuze: 55 minuten onderweg met de fiets wordt dat al 15 tot 20 km, met de auto of de trein of de bus varieert dit tussen 40 tot 120 km.

    

9. Hoe gaan we naar het werk?
   
                         
    

10. Ondanks deze hoopvolle perspectieven en de massa's geringe verplaatsingen (4 km kunnen gemakkelijk met de fiets afgelegd worden) blijft de auto de voorkeur krijgen. De milieuhinder is nochtans niet te onderschatten.
    
    
     

11. interne kosten versus externe: wie betaalt wat ?
    
    
    
    Autorijden kost meer dan alleen de benzine of de diesel. Als de interne kosten op een reële manier worden berekend dan kost het starten alleen al 1,25 € (interne kosten = afschrijving, onderhoud, automobielinspectiekosten, verzekering, taksen) De externe kosten (kosten die we anderen berokkenen door op de weg te zijn wat hen schade geeft, kosten aan de economie, kosten van slachtoffers en nabestaanden die buiten de uitgekeerde verzekering vallen, aanleg en onderhoud van de wegeninfrastructuur, schade aan de omgeving, schade op lange termijn, geluid, angst) worden niet betaald per km noch per verbruikte liters benzine, diesel of gasoline. Deze kosten samen met de schade die de klimaatsverandering veroorzaakt aan de mensen die er niets mee te maken hebben en de latere economische problemen omwille van het schaarser worden van de huidige energievoorraden noemen we de KOSTEN VOOR DE AARDE. We betalen niet in verhouding noch als individu aan de rampspoed die anderen overkomt als gevolg van wateroverlast of orkanen die een gevolg zijn van de klimaatsverandering. Denken we maar aan de bevolking van Bangladesh of Mozambique die slachtoffer worden van monsteroverstromingen die hen overvallen als gevolg van de opwarming van de atmosfeer. Hun land krijgt noodhulp maar wordt hiermee elk slachtoffer vergoed? En de pijn van nabestaanden en het verlies van perspectief kunnen onmogelijk berekend laat staan verrekend worden. Hoe dragen we bij aan het verdwijnen van bewoonde eilanden. Of aan de redding van Venetië?
     

12. Fietsen doet de economie goed: in 2001 werden er 200.000 fietsen in België geproduceerd en 450.000 verkocht. De omzet bedroeg ongeveer 600 miljard € en het ging over 900 arbeidsplaatsen. Acties zoals 'met belgerinkel naar de winkel' doen ook de verkoopscijfers van de handelaars stijgen. Het fietstoerisme lokt massa's mensen die genieten van de omgeving, die consumeren, die zin in een nieuwe fiets krijgen, die in beweging zijn. Het onderhoud en de aanleg van de fietsroutenetwerken schept eveneens banen.

Onze keuzes: 'alternatief en verstandig mobiel' worden

Stilstaan motor af! 10 minuten stilstaan met draaiende motor is ± 1 liter benzine verbrand.

Korte afstanden per fiets of te voet gaan soms sneller dan met de auto, er is immers geen parkingprobleem en overbruggingsafstand af te leggen. De onderlinge hinder daalt, denken we maar de drukte en de stank en het lawaai aan de schoolpoort of voor de bakker

De fiets in orde houden en voorzien van een stevige en ruime fietstas. Met enig geduld en oefening kan er een vol winkelkarretje over geladen worden en is de auto overbodig voor de boodschappen.

Fietsen en te voet gaan zijn kansen op gratis fitness en dragen bij tot een goede conditie, tot genieten van omgeving en elkaar! Raar maar waar: kruisende fietsers groeten elkaar!

Een fietsvergoeding voorstellen aan de werkgever, de overheid staat 0,15 € toe per km, belastingvrij, vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdrage, dus zowel voor de fietsende werknemer als voor de werkgever een pluspunt.

Fietspoolen organiseren voor de schoolkinderen (= 7 kinderen begeleid door een volwassene, met reflecterende jasje en een fietshelm). Desnoods een politieman in de buurt van gevaarlijke plaatsen aanvragen (www.langzaamverkeer.be).

Onze verplaatsingen groeperen: tegelijkertijd naar het containerpark en naar de winkel, de drankenhal en het benzinestation als transport van onhandige goederen noodzakelijk is.

Een centrale uitvalsbasis kiezen waar de auto geparkeerd wordt, de rest te voet doen. Initiatieven steunen die centra autovrij maken en er zo meer te genieten valt aan winkelen, terrasjes doen, kijken naar de historische gebouwen in de binnensteden.

Carpoolen naar het werk, ook bij verplaatsingen die te maken hebben met sportmanifestaties of culturele uitstappen of funshoppen (de organisatie kan hier aan meewerken) www.taxistop.be, www.carpool.be.

Autodelen (verschillende gezinnen beschikken samen over één auto) of via een systeem van lidmaatschap en auto's die ter beschikking staan en per uur ‘gehuurd' kunnen worden.

Kiezen voor een veilige en milieuvriendelijke auto, met doorgedreven aërodynamica, met minder CO2 uitstoot (zie www.emis.vito.be) en de reclame-informatie van een aantal automerken.

Verplaatsingen vermijden, bv bankverrichtingen via telefoon of computer, thuiswerken

Vervoersmogelijkheden combineren: een langere afstand opsplitsen: van thuis tot het dichtstbijzijnde bus of treinstation, dan verder met het openbaar vervoer.

Een opvouwbare fiets gebruiken die mee op de trein kan

Test regelmatig uw alertheid in verband met de verkeersregels en respecteer ze! virtuele tests zijn er genoeg: www.verkeervpi.be (verkeerstips op kindermaat), www.wegcode.be (wegcode en alles wat met fietsen te maken heeft) www.verkeerskunde.be/verkeerswaaier (over acties rond veiliger verkeer met en voor kinderen), www.veiligheidswijzer.be (test uw reflexen, en situaties voor fietsers, automobilist, brommer,voetganger)

Word nu en dan zelf 'zwakke weggebruiker' en ervaar hoe gevaarlijk en beangstigend de roekeloosheid van chauffeurs kan zijn

Een CO2-bonus geven aan pendelaars die te voet komen of per fiets.

VIP behandeling voor fietsers en voetgangers: veilige en overdekte fietsstalling zo dicht mogelijk bij de ingang van de gebouwen, voorzien van een spiegel om het uiterlijk snel te fatsoeneren, omkleedruimte, fietsherstelkits.

Allerlei maatregelen combineren opdat de overleving van de weggebruiker maximaal gegarandeerd kan worden: de mobiliteitsconvenant, logische verkeersregels en controles, technische vereisten en inspectie.

Zorgen voor veilige voetpaden en fietspaden, oversteekplaatsen, meldpunten ondersteunen en of organiseren (gratis nummer provincie Limburg: 088 92 466, www.limburg.be/mobiliteit en 'fietswacht' ACW tel: 07022 21 24 www.fietswacht.be).

Goesting om te fietsen aanscherpen: via de toeristische fietspadennetwerken (www.fietsroutenetwerk.be) en ondertussen zorgen dat er ook goede functionele fietsroutenetwerken aangelegd worden zodat mensen op een veilige en aangename èn snelle manier langere afstanden kunnen afleggen.

Acties ondersteunen, aanmoedigen en uitbreiden die aandacht vestigen op hinder, bv 'stilstaan motor af'.

Of acties die motiveren: 'per fiets naar het stemhokje', 'met belgerinkel naar de winkel' (www.bondbeterleefmilieu.be), autoluwe schooldag, Mobidesk, carpoolen, (www.limburg.be/mobiliteit), "2 km naar oma of de bakker" (Uitweg) en de Europese autoluwe zondagen (www.22september.org).

Maatregelen opleggen die met de veiligheid en de zichtbaarheid van de zwakke weggebruikers te maken hebben: fietshelm, elke kinderfiets met een omhoogstekend zichtbaar vlaggetje, fluovestje, een knipperachterlicht.

Ter hoogte van kruispunten de stoplijn voor de auto's (en zeker voor vrachtwagens) enkele meters naar achter verleggen zodat zwakke weggebruikers schuin voor het gemotoriseerd vervoer kunnen wachten en zo gezien worden.

Toegankelijkheid van de steden koppelen aan een mobiliteitsbelasting in functie van het vervoermiddel, centra autoluw maken zodat een bezoek aan de stad een aangename en rustige beleving wordt op allerlei gebied en met economische meerwaarde, in Londen kost toegang tot "the inner circle" 8 €/dag, in Rome zijn er drie cirkels en de toegangsprijs wordt telkens hoger naar het centrum toe.

Parkeren van auto's organiseren, voor niet stedelingen in betaalparkings met pendelbusdiensten om naar de centra of de evenementen te gaan, voor eigen bewoners met beperkte parkeerfaciliteit (één auto per gezin OK, meerdere auto's mits betaling) en parkeren op eigen eigendom stimuleren.

Bij de inplanting van openbare gebouwen of scholen of ziekenhuizen of culturele centra of sportcentra of cinemazalen het bereik van openbaar vervoer voorzien en inspelen op de vraag, bijvoorbeeld bij een topevenement waar massa's mensen naartoe gelokt worden.

De inrichting van de openbare ruimte bekijken vanuit het perspectief 'bereikbaarheid met openbaar vervoer', ook naar de bedrijfsterreinen, dienstencentra en winkels toe.

Onderhoud van de wegeninfrastructuur in een logische opeenvolging met beperking van de hinder plannen.

Snelheidsbeperkingen laten respecteren, meer 50 km/uur zones en 30 km/uur zones rond scholen en in woonbuurten.

Milieuvriendelijke voertuigen fiscaal voordeel geven, normen instellen waaraan nieuwe auto's, moto's, vrachtwagens en bussen moeten voldoen wat emissie van uitlaatgassen en roet betreft.

Vervoer via de binnenscheepvaart bevorderen zodat het wegvervoer over lange afstanden gereduceerd wordt. (de actie 'hier vaart een file van …. vrachtwagens langs' is schitterend!)

Een gradiënt van prioriteiten stellen: noodzakelijke verplaatsingen goedkoper maken dan verplaatsingen die voor ontspanning dienen (dit bv koppelen aan parkeerprijzen)

Uitbouw van mobiliteitscoördinatiecentra die het woon en werkverkeer onderzoeken en oplossingen op maat voostellen om tot efficiënte en duurzame mobiliteit te komen (Mobidesk Provincie Limburg).

Aan de organisatoren die inkomsten halen uit evenementen of activiteiten die veel en regelmatig gemotoriseerd vervoer genereren (sport, cinema, …) een CO2 supplement opleggen zodat de milieuoverlast kan gecompenseerd worden door de aanleg van CO2 bos.

De tarieven op de treinen aanpassen voor de echte pendeltreinen en daluurtreinen en niet volgens de ‘voor of na negen uur regeling': 5' voor 9 u in Limburg = 10u28 in Antwerpen of 10u30 in Brussel. In het spoorboekje en op de affichering kunnen de pendeltreinen in een andere kleur aangegeven worden zodat betwisting uitgesloten is.

De externe kosten in rekening brengen van de gebruikers van de weg en de openbare terreinen en daarbij niet alleen met de economische meerkost rekening houden, elke kg fossiele CO2 draagt bij aan het klimaatsprobleem, niet alleen de uitstoot tijdens spitsuren.

De geplande gewestelijke Expressnetten rond de grote centra uitbouwen, gecombineerd met parkeermogelijkheden in de perifere opstapplaatsen, met comfortabele en hoogfrequente transporters (treinen en bussen).

De aspirant chauffeurs ook over het milieuaspect informeren in het kader van het ‘rijexamen', hoge snelheden en agressief rijgedrag verhogen de risico' s op de weg maar ook de uitstoot van fossiele CO2 en andere uitlaatgassen.

Zeker geen subsidies geven aan gemotoriseerde sporten of de organisatie ervan!

Telewerk en decentralisatie inbouwen.

Via bedrijfsvervoersplannen en mobiliteitsmanagement collectief woon werkverkeer organiseren. Voorbeelden zijn er bij Colruyt, Ford Genk en Volvocars en het coördinatiecentrum van de Provincie Limburg (Mobidesk).

Het E-mobility Consortium betrekken om via onderzoek en logistieke steun het vrachtvervoer efficiënter en met hoger rendement te organiseren. In de vervoersketen de lange afstanden via binnenscheepvaart overbruggen zodat de kilometers over de weg gereduceerd kunnen worden.

VIP statuut voor fietser en voetgangers, voorrang voor auto's met hoge bezettingsgraad (carpoolers).

Km vergoeding voor werknemers die per fiets of te voet komen (als een CO2 bonus).

Voertuigen ontwerpen met beduidend minder energieverbruik.